Od 12 sierpnia 2026 roku w Unii Europejskiej, w tym w Polsce, zaczęły obowiązywać pierwsze przepisy rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). To jedna z najważniejszych zmian prawnych w dziedzinie logistyki i handlu międzynarodowego w ostatnich latach. Nowe regulacje oznaczają rewolucję w podejściu do opakowań i nakładają na importerów oraz dystrybutorów dodatkowe, rygorystyczne obowiązki. Brak dostosowania się do nich może skutkować zatrzymaniem towaru podczas odprawy celnej.
Czym jest rozporządzenie PPWR?
PPWR to nowe, unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r.), które w wielu aspektach zastępuje i zaostrza dotychczasowe dyrektywy. Jego głównym celem jest ograniczenie ilości generowanych odpadów, ujednolicenie przepisów na wspólnym rynku UE oraz promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym. Ponieważ jest to rozporządzenie, jego przepisy stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE, w tym w Polsce, bez konieczności wdrażania ich do prawa krajowego.
Jakie zakazy i obowiązki weszły w życie 12 sierpnia?
Choć wdrażanie PPWR zostało rozłożone na etapy (największe restrykcje, dotyczące formatów jednorazowych, wejdą w 2030 roku), to 12 sierpnia 2026 roku uruchomiono pierwszą, kluczową falę zakazów.
Dla firm wprowadzających towary na rynek (w tym importerów) najważniejsze z nich to:
- Zakaz stosowania „wiecznych chemikaliów” (PFAS): Opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością nie mogą trafiać na rynek, jeśli zawierają substancje z grupy PFAS w stężeniach przekraczających określone w przepisach rygorystyczne limity.
- Limity metali ciężkich: Zaostrzono i ujednolicono normy dotyczące obecności metali ciężkich we wszystkich rodzajach wprowadzanych na rynek opakowań.
- Zakaz pustej przestrzeni i sztucznego powiększania objętości: Wprowadzono zakaz stosowania elementów, których głównym celem jest wizualne powiększenie produktu (np. podwójne ścianki, nadmiarowa folia bąbelkowa czy kartony ze zbędnymi przegrodami, jeśli nie są one absolutnie niezbędne do ochrony towaru).
- Zasada minimalizacji opakowań: Zgodnie z nowymi wytycznymi, opakowanie musi być zredukowane do absolutnego minimum pod względem wagi i objętości, przy zachowaniu bezpieczeństwa transportowanego produktu.
Wpływ PPWR na proces importu i obowiązki firm
Dla firm e-commerce, importerów z krajów trzecich oraz dystrybutorów, 12 sierpnia oznacza początek nowej ery w dokumentacji. Opakowanie przestało być tylko dodatkiem do towaru – stało się pełnoprawnym elementem podlegającym ścisłej kontroli.
Co to oznacza w praktyce?
- Weryfikacja dokumentacji od dostawców: Importerzy muszą weryfikować dokumentację techniczną otrzymywaną od producentów (szczególnie tych spoza UE, np. z Chin czy Indii). Konieczne jest posiadanie dowodów na to, że opakowania nie naruszają nowych norm chemicznych i konstrukcyjnych.
- Deklaracje zgodności UE: Wprowadzenie towaru na rynek unijny wymaga udokumentowania, że opakowanie spełnia wymogi PPWR. Ogólne oświadczenie od zagranicznego kontrahenta, że opakowanie jest „zgodne z przepisami”, nie jest już wystarczające w razie kontroli.
- Zwiększone ryzyko na granicy: Rośnie ryzyko wstrzymania odprawy celnej przez organy celno-skarbowe lub inspekcje (np. Sanepid w przypadku opakowań mających kontakt z żywnością). Braki formalne, brak danych importera na opakowaniu zbiorczym lub wątpliwości co do jego składu mogą zatrzymać łańcuch dostaw.